W dniu 17 września 2026 roku na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu odbył się wykład prof. em. dr. hab. Zenona Foltynowicza skierowany do seniorów poświęcony ewolucji podejścia do jakości oraz przemianom, jakie zaszły w naukach o towarach na przestrzeni wieków. Punktem wyjścia rozważań było przedstawienie jakości jako jednej z najstarszych kategorii ludzkiego myślenia, obecnej już w starożytności w prawie, filozofii, handlu i działalności gospodarczej. Prelegent ukazał, że współczesne rozumienie jakości, związane z normami, certyfikacją czy systemami zarządzania, jest jedynie najnowszym etapem długiego procesu rozwoju tej kategorii.
Szczególną uwagę poświęcono przejściu od klasycznego towaroznawstwa, koncentrującego się na cechach fizycznych produktów, do interdyscyplinarnej nauki o jakości, obejmującej również aspekty społeczne, środowiskowe i technologiczne. Wykład pokazał, że współczesna jakość nie może być rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat trwałości lub funkcjonalności produktu. Coraz większe znaczenie mają kwestie dotyczące wpływu na środowisko, odpowiedzialności społecznej, bezpieczeństwa danych oraz dobrostanu człowieka.
Centralnym wątkiem spotkania była rola Unii Europejskiej w kształtowaniu nowych standardów jakości oraz wspieraniu transformacji ekologicznej gospodarki. Profesor Foltynowicz podkreślił, że UE należy obecnie do światowych liderów w tworzeniu regulacji promujących zrównoważoną produkcję i konsumpcję. Zwrócił uwagę, że produkty coraz częściej oceniane są w perspektywie całego cyklu życia (Life Cycle Assessment), co oznacza uwzględnienie ich trwałości, naprawialności, możliwości recyklingu, śladu węglowego oraz wpływu na zasoby naturalne i bioróżnorodność.
W trakcie wykładu omówiono także najważniejsze instrumenty polityki Unii Europejskiej wspierające zieloną transformację. Wśród nich znalazły się wymogi ekoprojektowania produktów, rozwój Cyfrowego Paszportu Produktu, zielone zamówienia publiczne oraz mechanizmy ekonomiczne zachęcające przedsiębiorstwa do ograniczania negatywnego wpływu na środowisko. Prelegent wskazał również na znaczenie działań UE mających przeciwdziałać zjawisku greenwashingu oraz na rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, która staje się jednym z fundamentów europejskiej polityki ekologicznej.
Interesującym elementem wystąpienia była refleksja nad przyszłością nauk o jakości w świecie gospodarki cyfrowej. Profesor zwrócił uwagę, że współczesne „towary” obejmują już nie tylko dobra materialne, ale również dane, systemy sztucznej inteligencji oraz infrastrukturę cyfrową. W konsekwencji ocena jakości musi uwzględniać takie aspekty, jak wiarygodność danych, bezpieczeństwo technologii, przejrzystość algorytmów oraz środowiskowe koszty funkcjonowania infrastruktury cyfrowej.
Podsumowując wykład, prelegent podkreślił, że celem współczesnej nauki o jakości powinno być wspieranie jakości życia człowieka rozumianej jako połączenie dobrostanu społecznego, bezpieczeństwa, zdrowia oraz wysokiej jakości środowiska naturalnego. W tym kontekście działania Unii Europejskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju, gospodarki o obiegu zamkniętym i odpowiedzialnej konsumpcji odgrywają kluczową rolę w wyznaczaniu kierunków rozwoju współczesnej gospodarki i nauk o jakości.
Photo gallery
